Rezerwaty przyrody w Województwie Świętokrzyskim

Opis rezerwatu

Rezerwat położony jest na terenie gminy Masłów w obrębie ewidencyjnym Ciekoty, an gruntach zarządzanych przez Nadleśnictwo Zagnańsk. Pierwotnie teren ten włączyć w granice Świętokrzyskiego Parku Narodowego, co spotkało się ze sprzeciwem Rady Gminy. Utworzenie rezerwatu pod nazwą „Psarski Dół” ujęte było także na tzw. „Shadow List” Klubu Przyrodników wskazującej cenne przyrodniczo i rekomendowane do objęcia ochroną rezerwatową tereny w Polsce. W oparciu o tę rekomendację Stowarzyszenie Przyrodników Ostoja wspólnie ze Stowarzyszeniem Pracownia na rzecz Wszystkich Istot opracowały wniosek. W toku konsultacji jego nazwa uległa zmianie na obecną. Drzewostany rezerwatu są wielogatunkowe, z wyraźną dominacją jodły pospolitej oraz sosny i świerka. Ich strukturę gatunkową, wiekową i przestrzenną cechuje silna dynamiczna zmienność, co wraz z dobrze rozwiniętą strukturą piętrową lasu, sprzyja zachowaniu wysokiej różnorodności biologicznej. Stwierdzono występowanie cennych zbiorowisk roślinnych: wyżynnego jodłowego boru mieszanego, łęgu olszowo-jesionowego. Szczególną wartość przyrodniczą stanowią płaty mszystego jodłowoświerkowego boru mieszanego, które są unikatowym elementem dziedzictwa przyrodniczego regionu, występując na nielicznych, niewielkich powierzchniowo obszarach, a ponadto wyłącznie w regionie świętokrzyskim. Rezerwat cechuje się wyjątkowo dużą różnorodnością mchów i wątrobowców, w tym szeregu gatunków puszczańskich i górskich, takich jak np. biczycy trójwrębnej, nowelię krzywolistną, zwiesiniec długodzióbkowy, nibybielistka długolistna, skosatka parzochowata, widlik zwyczajny, usznica spłaszczona, czy skapanka gajowa. W rezerwacie stwierdzono także występowanie szeregu rzadkich i zagrożonych, a także górskich gatunków roślin naczyniowych, takich jak trzcinnik owłosiony, kruszczyk, kukułka Fuchsa, podkolan biały, listera jajowata czy wawrzynek wilczełyko. Obszar rezerwatu stanowi także istotną ostoję wielu gatunków zwierząt związanych z lasami naturalnymi. Są to dzięcioł białogrzbiety, sóweczka oraz włochatka. Bogactwo martwego drewna w różnych fazach i formach rozkładu, sprzyja występowaniu licznych gatunków saproksylicznych bezkręgowców, w tym gatunków reliktowych, typowych dla lasów o charakterze puszczańskim, takich jak np. chrząszcze: zagłębek bruzdkowany, czy zgniotek cynobrowy. Liczne źródliska, podmokłe obniżenia terenu oraz zalane doły wykrotowe tworzą mozaikę mikrosiedlisk wodnych i bagiennych. Stanowią one miejsca rozrodu i bytowania dla płazów, a także siedliska dla wielu gatunków bezkręgowców wodnych, np. chrząszczy pływakowatych uznawanych za relikty glacjalne.. W obrębie rezerwatu obserwowany był wilk oraz łoś, dla których omawiany obszar jest ważnym fragmentem szlaku migracyjnego łączącego większe kompleksy leśne regionu.