Logo
1

Dekalog Turysty - zasady obowiązujące w rezerwatach przyrody

Drzewa, trawy, wszystko, co rośnie i żyje na tej ziemi, samo do siebie tylko należy.

J. R. R. Tolkien

Zielony Dekalog Turysty

Rezerwat to nie tylko miejsce, które warto zobaczyć. To miejsce, które warto pozostawić nienaruszone.

Rezerwaty przyrody chronią wyjątkowe fragmenty naszego dziedzictwa przyrodniczego. To właśnie tutaj zachowały się cenne siedliska, stanowiska rzadkich gatunków roślin i zwierząt, naturalne procesy przyrodnicze, interesujące formy geologiczne czy charakterystyczne elementy krajobrazu.

Możemy je odwiedzać, podziwiać i fotografować, ale pamiętajmy, że jesteśmy w nich gośćmi.

Zanim ruszysz na szlak, poznaj kilka prostych zasad. Ich przestrzeganie nie wymaga wiele - przede wszystkim uważności i szacunku dla miejsca, które odwiedzasz.

10 zasad odpowiedzialnej wizyty w rezerwacie przyrody

Slide
1.
Zostań na wyznaczonej trasie

W rezerwacie poruszaj się wyłącznie po drogach, szlakach, ścieżkach i innych miejscach udostępnionych do ruchu turystycznego. Nie wybieraj skrótów i nie podążaj za nieoznakowanymi ścieżkami tylko dlatego, że prowadzą w interesującym kierunku. To, co z perspektywy turysty wygląda jak zwykła leśna droga, może być cennym siedliskiem przyrodniczym, miejscem występowania cennych roślin, siedliskiem zwierząt albo obszarem objętym szczególną ochroną.
Pamiętaj również, że nie każdy rezerwat jest udostępniony do zwiedzania czy ruchu. Przed wycieczką sprawdź zasady obowiązujące w konkretnym obiekcie.
Jeżeli ruch w rezerwacie jest dozwolony, korzystaj wyłącznie w miejscach do tego przeznaczonych.

2.
Nie zabieraj przyrody ze sobą

Kwiatek, grzyb, szyszka, ciekawy kamień czy fragment skały mogą wydawać się niewielką pamiątką. W rezerwacie nie są jednak „niczyje”.
Nie zrywaj roślin, nie wykopuj ich, nie niszcz grzybów ani innych organizmów. Nie zbieraj również naturalnych elementów środowiska.
Najlepszą pamiątką z rezerwatu jest fotografia, wspomnienie i wiedza o tym, co udało Ci się zobaczyć.
Pozostaw przyrodę dokładnie tam, gdzie ją znalazłeś.

3.
Zabierz ze sobą to, co przyniesiesz

W rezerwacie nie zawsze znajdziesz kosz na śmieci. I bardzo dobrze – brak koszy nie oznacza jednak, że odpady można pozostawić w terenie. Butelki, opakowania, papierki czy inne odpady zabierz ze sobą. Dotyczy to również resztek jedzenia. Skórka po bananie czy ogryzek jabłka również nie powinny zostać na szlaku. Nawet jeśli ulegną rozkładowi, mogą zmienić warunki panujące w danym miejscu i przyciągać zwierzęta do miejsc, w których naturalnie nie powinny poszukiwać pokarmu. Prosta zasada: co przyniosłeś – zabierz ze sobą.

4.
Zaparkuj z głową

Samochód pozostawiaj wyłącznie w miejscach, w których parkowanie jest dozwolone.
Nie wjeżdżaj na teren rezerwatu i nie pozostawiaj pojazdu na poboczu, trawie, leśnej drodze czy w miejscu, które nie jest przeznaczone do postoju.
Jeżeli możesz, wybierz komunikację publiczną, rower albo wspólny przejazd.
A jeśli do wejścia na szlak trzeba przejść kilkaset metrów? Potraktuj to jako część wycieczki.

5.
Uszanuj ciszę

Rezerwat najlepiej poznaje się wtedy, gdy pozwolimy przemówić przyrodzie.
Śpiew ptaków, odgłosy owadów, szelest liści czy rechot żab są częścią chronionego świata. Głośna muzyka, krzyki i hałaśliwe zachowanie mogą płoszyć zwierzęta i zakłócać ich naturalne funkcjonowanie.
Wycisz telefon. Nie puszczaj muzyki z głośnika. Rozmawiaj spokojnie.
Nie korzystaj również z pojazdów silnikowych ani innych urządzeń w sposób niedozwolony na terenie rezerwatu. Korzystanie z drona wymaga przestrzegania obowiązujących przepisów oraz zasad dotyczących danego obszaru.
Cisza w rezerwacie nie jest ograniczeniem. Jest częścią tego miejsca.

6.
Pies nie zawsze może Ci towarzyszyć

Zanim wejdziesz do rezerwatu z psem, sprawdź, czy jest to dozwolone.
W wielu rezerwatach obowiązuje zakaz wprowadzania psów. Wynika on z potrzeby ograniczenia płoszenia i niepokojenia dzikich zwierząt. Nawet spokojny pies prowadzony na smyczy pozostawia zapach i może reagować na obecność zwierząt, a jego obecność może wpływać na ich zachowanie.
Jeżeli obowiązuje zakaz wprowadzania psów – zostaw swojego czworonoga poza rezerwatem. To również forma troski o niego i o mieszkańców chronionego terenu.

7.
Odpoczywaj tam, gdzie można

Rezerwat nie jest miejscem do organizowania biwaku czy pikniku w dowolnym miejscu.
Jeżeli wyznaczono miejsca odpoczynku, korzystaj z nich. Nie rozkładaj koca poza miejscami do tego przeznaczonymi i nie twórz własnych miejsc biwakowych.
Nie rozpalaj ognia i nie pal papierosów w miejscach, w których jest to zabronione.
Jedna iskra może wystarczyć, aby ogień objął roślinność i spowodował nieodwracalne szkody.
Pamiętaj, że zasady ochrony przeciwpożarowej dotyczą nie tylko rezerwatów, ale również innych terenów leśnych i przyrodniczych.

8.
Nie wchodź tam, gdzie przyroda potrzebuje spokoju

Jaskinie, szczeliny skalne i inne naturalne kryjówki mogą być ważnymi miejscami życia wielu gatunków. Dotyczy to szczególnie nietoperzy, które wykorzystują podziemne schronienia m.in. podczas rozrodu, odpoczynku czy zimowania.
Dlatego nie wchodź do jaskiń ani innych obiektów, które nie zostały udostępnione do zwiedzania.
Powodem są nie tylko względy bezpieczeństwa. Każde niepotrzebne wejście może oznaczać niepokojenie zwierząt i ingerencję w ich siedlisko.
Chcesz zwiedzić jaskinię? Wybierz obiekt udostępniony turystom.

9.
Nie wchodź na skały i nie niszcz form geologicznych

Skały, ściany skalne, odsłonięcia geologiczne i inne naturalne formy terenu są częścią wartości, dla których wiele miejsc objęto ochroną.
Nie wspinaj się w miejscach, w których jest to zabronione. Nie odrywaj fragmentów skał, nie przesuwaj kamieni i nie niszcz roślinności porastającej powierzchnie skalne.
Nie wchodź również w miejsca wyłączone z ruchu turystycznego tylko po to, aby zrobić lepsze zdjęcie. Żadne zdjęcie nie jest warte zniszczenia chronionego fragmentu przyrody.

10.
Poznaj zasady, zanim wyruszysz

Każdy rezerwat ma swoją specyfikę. Różny może być również zakres jego udostępnienia.
Dlatego przed wycieczką sprawdź podstawowe informacje dotyczące miejsca, które zamierzasz odwiedzić – w szczególności zasady udostępnienia terenu, przebieg szlaków oraz obowiązujące ograniczenia.
Pamiętaj, że zakazy obowiązujące w rezerwacie nie są przypadkowe. Każdy z nich służy ochronie określonych wartości przyrodniczych.

Zostaw rezerwat takim, jakim go zastałeś

Odpowiedzialna turystyka nie oznacza rezygnacji z przyjemności.

Możesz spacerować, obserwować przyrodę, fotografować, odpoczywać i poznawać wyjątkowe miejsca. Najważniejsze, aby robić to w sposób, który nie szkodzi temu, co właśnie przyszliśmy podziwiać.

Dlatego:

  • nie schodź ze szlaku,
  • nie hałasuj,
  • nie zabieraj przyrody,
  • nie zostawiaj odpadów,
  • nie płosz zwierząt,
  • respektuj zasady udostępnienia terenu.

A przede wszystkim – patrz uważnie.

Być może właśnie cisza pozwoli Ci usłyszeć ptaka, którego wcześniej nie zauważyłeś. Może na ścieżce zobaczysz roślinę, obok której wiele osób przechodzi obojętnie. A może odkryjesz, że najlepsze w rezerwacie jest właśnie to, że pozostaje dziki, naturalny i niezmieniony.

Przyroda nie potrzebuje od nas wiele.

Wystarczy, że pozwolimy jej być.