1
Gmina
Kielce
Data utworzenia
Powierzchnia rezerwatu
17,59 ha
Powierzchnia otuliny
—
Rodzaj rezerwatu
Przyrody nieożywionej
Udostępnienie
Udostępniony
Rodzaj udostępnienia
  • Ruch pieszy

Cel ochrony

Zachowanie zespołu wyrobisk odsłaniających profile wapieni dewońskich (m. in. ciemne wapienie ziarniste, jasne wapienie grubodetrytyczne, płytowe wapienie bitumiczne i łupki margliste, wapienie gruzłowe). Ponadto odsłonięcia te są stanowiskiem niezwykle bogatych i dobrze zachowanych skamieniałości fauny dewońskiej

Opis rezerwatu

Rezerwat jest jednym z pięciu rezerwatów położonych na terenie miasta Kielce. Obejmuje pozostałości wzgórza Wietrznia (312 m n.p.m.) rozciętego kilkupoziomowymi wyrobiskami trzech nieczynnych kamieniołomów: Wietrznia, Międzygórz i Międzygórz Wschodni, o łącznej długości około 900 m. Głównym przedmiotem ochrony w rezerwacie jest profil i wykształcenie skał węglanowych środkowego i górnego dewonu. Skały te powstały w płytkim, ciepłym morzu, w którym żyły liczne koralowce, ramienionogi i stromatoporoidy – wymarłe organizmy zbliżone do gąbek i mające wapienne szkielety o kształcie kulistym, kalafiorowatym lub talerzowatym i wielkości do kilkudziesięciu centymetrów. Wykształcenie skał dewonu odsłoniętych w wyrobisku pozwala na śledzenie przestrzennych i czasowych zmian środowiska morskiego oraz ruchów tektonicznych dna morskiego w górnym dewonie. Na terenie rezerwatu występują także bardzo interesujące naukowo formy krasowe, zarówno kopalne, powstałe w permsko-triasowym okresie lądowym w historii geologicznej regionu świętokrzyskiego, jak i reliktowe oraz współczesne, rozwinięte w neogenie i czwartorzędzie. Udokumentowano tu 5 schronisk skalnych i jaskiń, z których najdłuższa Jaskinia na Wietrzni ma 60 m długości. W sąsiedztwie rezerwatu funkcjonuje Centrum Edukacji Geologicznej, którego budynek tworzy harmonijną całość ze wzgórzem, w które jest wkomponowany. Rezerwat nosi imię geologa Zbigniewa Rubinowskiego, zasłużonego badacza Gór Świętokrzyskich i rzecznika ochrony dziedzictwa geologicznego tego regionu.