- Gmina
- Daleszyce
- Data utworzenia
- Powierzchnia rezerwatu
- 211,69 ha
- Powierzchnia otuliny
- 287,47 ha
- Rodzaj rezerwatu
- Leśny
- Udostępnienie
- Nieudostępniony
Cel ochrony
Zachowanie, a w miejscach przekształconych odtworzenie, ekosystemów leśnych o cechach naturalnych, kształtowanych i utrzymywanych w wyniku spontanicznych procesów, wraz ze swoistymi dla takich ekosystemów gatunkami roślin, zwierząt i grzybów, w tym rzadkich i chronionych oraz stanowiących komponenty reliktowej, leśnej biocenozy.
Opis rezerwatu
Rezerwat położony jest w Nadleśnictwie Daleszyce, na północ od Cisowa, gdzie między zabudowaniami spotyka się wiekowe egzemplarze cisów – wbrew nazwie rezerwatu drzewa tego gatunku w nim nie występują. Rezerwat obejmuje południową część stromych stoków Góry Włochy (427 m n.p.m.) i Góry Stołowej (423 m n.p.m.) z budowanych z piaskowców i łupków dolnego dewonu, które w niższych partiach pokryte są czwartorzędowymi lessami. Jego teren jest mocno pofałdowany, poprzecinany licznymi wąwozami, którymi płyną cieki okresowe lub stałe. W rezerwacie lasy bukowo-jodłowe z udziałem dębu, grabu, klonu zwyczajnego, klonu jaworu, z niewielką domieszką osiki, lipy, sosny, modrzewia, brzozy, olszy i innych gatunków. Tworzą tu one dynamiczny kompleks lasów bukowo-jodłowych, charakterystyczny dla Gór Świętokrzyskich, gdzie zamiennie występują obok siebie i wzajemnie się przenikają lub zastępują, zespoły leśne borów jodłowych i żyznych buczyn, często z udziałem innych gatunków drzew, co w niektórych miejscach zbliża je do zbiorowisk nawiązujących do grądów. Stwierdzono tu występowanie licznych gatunków grzybów wielkoowocnikowych, w tym rzadkich i chronionych, m.in.: soplówki bukowej i soplówki jodłowej. Obydwa gatunki związane są ze starymi, zamierającymi i martwymi drzewami. Ponadto rezerwat jest miejscem występowania puszczańskich gatunków bezkręgowców, w tym saproksylicznych, dzięciołów związanych z lasami o naturalnej strukturze wiekowej i przestrzennej i innych rzadkich gatunków roślin i zwierząt. Prócz wysokich wartości przyrodniczych, rezerwat posiada także walory historyczne – lasy w rejonie Cisowa były miejscem stacjonowania powstańczych oddziałów podczas powstania styczniowego, a także partyzantów podczas drugiej wojny światowej. Na obszarze, który stanowi powiększenie rezerwatu znajduje się pomnik upamiętniający miejsce stacjonowania oddziału Armii Krajowej „Wybranieccy”. Na przełomie lat 1943–1944 stacjonowali tu partyzanci pod dowództwem Mariana Sołtysiaka ps. „Barabasz”. Rezerwat nosi imię Zygmunta Czubińskiego polskiego botanika i działacza ochrony przyrody pochodzącego z Kielc.
