- Gmina
- Chęciny
- Data utworzenia
- Powierzchnia rezerwatu
- 26,39 ha
- Powierzchnia otuliny
- —
- Rodzaj rezerwatu
- Przyrody nieożywionej
- Udostępnienie
- Udostępniony
- Rodzaj udostępnienia
-
- Ruch pieszy
Cel ochrony
Zachowanie stanowisk pierwotnej i wtórnej mineralizacji kruszcowej, zjawisk krasowych oraz śladów dawnej działalności górniczej, a także rzadkich gatunków roślin i zwierząt
Opis rezerwatu
Rezerwat położony jest w sąsiedztwie wsi Miedzianka w zachodniej części grzbietu Chęcińskiego. Obejmuje wyraźnie zaznaczający się w krajobrazie, wydłużony masyw o wysokości sięgającej 356 m n.p.m. góry Miedzianki z trzema skalnymi wierzchołkami zbudowany z nieuławiconych wapieni dewońskich. W obrębie tych wapieni występuje szereg bardzo interesujących form tektonicznych, w tym uskoki oraz strefy łusek tektonicznych zbudowanych z margli górnodewońskich. Najciekawszym jednak zjawiskiem rezerwatu jest polimetaliczna mineralizacja kruszcowa pierwotna i wtórna przejawiająca się występowaniem w wapieniach wtrąceń i żyłek minerałów wielu metali oraz większych skupień rud miedzi z domieszką ołowiu i srebra. Rudy te były przedmiotem eksploatacji od średniowiecza do połowy XX wieku. Pozostały po niej setki lejów poszybowych oraz hałd na stokach góry a także liczne szyby i chodniki podziemne, z których część to jaskinie. Część jest nadal otwarta na powierzchni, nieudostępniona ze względów bezpieczeństwa i ochrony przyrody. Oprócz kruszców wydobywano tu również ozdobny materiał kamieniarski z zielonym malachitem i niebieskim azurytem. Na początku XX w. prowadzący eksploatację w kopalniach Miedzianki bracia Stanisław i Bolesław Łaszczyńscy wprowadzili do pozyskiwania miedzi z rudy odkrytą przez siebie metodę elektrolitycznej rafinacji. Jaskinie i niezalane chodniki dawnych kopalń są obecnie wykorzystywane przez nietoperze jako miejsca zimowej hibernacji. Stoki wzniesienia porośnięte są różnymi zbiorowiskami roślinnymi, z których najcenniejsze to murawy kserotermiczne i napiaskowe. Miedzianka została wykorzystana jako tło dla powieści Edmunda Niziurskiego „Księga Urwisów” oraz powstałego na kanwie tej powieści filmu „Tajemnica starego szybu”.
