Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Kielcach przystąpiła do realizacji działań ochrony czynnej w rezerwatach przyrody polegających na usuwaniu drzew i krzewów oraz koszeniu roślinności zielnej na murawach kserotermicznych w 14 rezerwatach przyrody tj. Góra Rzepka, Góra Zelejowa, Góra Miedzianka, Murawy Dobromierskie, Wzgórza Sobkowskie, Wąwóz w Skałach, Góry Pieprzowe, Skorocice, Skotniki Górne, Skowronno, Winiary Zagojskie, Góry Wschodnie, Przęślin, Krzyżanowice.
Murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea) to ciepłolubne zbiorowiska trawiaste o charakterze stepowym, których występowanie zależy od warunków klimatycznych, glebowych i rzeźby terenu. W tych miejscach mamy do czynienia ze szczególnie cennymi zbiorowiskami roślinnymi - murawami kserotermicznymi. Są to barwne murawy z udziałem ciepłolubnych gatunków roślin, często należących do reliktowych. Występują na silnie nasłonecznionych rozległych wzniesieniach, pagórkach i zboczach dolin rzecznych, z dużą ilością węglanu wapnia w glebie. Spotykane są głównie w południowo-wschodniej i południowej części Europy. Jedne z najcenniejszych występują na terenie Ponidzia w województwie świętokrzyskim.
Z uwagi na swoją wyjątkowość konieczność ochrony muraw została ujęta w prawie unijnym w Dyrektywie Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory tzw. Dyrektywie Siedliskowej – oznaczono je kodem 6210. Są one celem ochrony w rezerwatach przyrody, ale również w obszarach Natura 2000.
Zaprzestanie wypasu lub wykaszania muraw powoduje zarastanie ich drzewami i krzewami, a w końcu prowadzi do ich zaniku. Głównym zagrożeniem dla tego siedliska jest więc intensyfikacja lub zaprzestanie użytkowania pastwiskowo – łąkarskiego.
Jednym z celów podjętych w ramach projektu prac jest zachowanie we właściwym stanie muraw kserotermicznych jest utrzymanie odpowiednich warunków siedliskowych na murawach i w zaroślach ciepłolubnych, niezbędnych dla rozwoju i życia zespołu gatunków roślin i zwierząt związanych z siedliskami kserotermicznymi, w tym gatunków chronionych, rzadkich i zagrożonych.
Obecnie na części z ww. rezerwatów prowadzone są działania mające na celu powstrzymanie sukcesji drzew i krzewów. Na wyznaczonych powierzchniach roślinność usuwana jest ręcznie, następnie grabiona i wynoszona poza teren rezerwatu. Przeprowadzenie zabiegów ochrony czynnej muraw kserotermicznych przyczyni się do zahamowania procesu sukcesji naturalnej, w wyniku której murawy kserotermiczne tracą swój otwarty charakter i zmniejsza się ich powierzchnia, a przez to do utrzymania ich właściwego stanu ochrony. W sezonie wegetacyjnym 2027 r. będzie można ocenić czy cel podejmowanych działań został osiągnięty, a przede wszystkim czy roślinność charakterystyczna dla tego typu siedliska ma odpowiednie warunki do wzrostu.
Działania te stanowią kontynuację działań ochronnych realizowanych w poprzedniej perspektywie finansowej 2014-2021 ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego i są ujęte w obecnie realizowanym projekcie pn. „Rozpoznanie uwarunkowań i ochrona czynna cennych terenów w województwie świętokrzyskim” na podstawie Porozumienia nr FESW.02.09-IZ.00-0004/24-01, zawartego z Zarządem Województwa Świętokrzyskiego w ramach Działania 2.9 „Ochrona dziedzictwa i różnorodności biologicznej” Osi priorytetowej 2 „Fundusze Europejskie dla środowiska” programu Fundusze Europejskie dla Świętokrzyskiego 2021-2027.